Auteur: pdnadmin

Verduurzamen met steun in de rug. De DUMAVA-subsidie maakt het voor scholen, sportclubs, buurthuizen, zorglocaties en monumenten net wat makkelijker om je gebouw toekomstbestendig te maken. Sinds 1 juni 2026 kun je weer aanvragen. Hoe begin je? Een korte startgids.

Wat je met DUMAVA kunt doen

De DUMAVA-regeling (Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed) helpt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed bij het verduurzamen van hun gebouw. Je kunt de subsidie inzetten voor losse maatregelen — isolatie, installaties, energieadvies, een beter energielabel — of voor een integraal verduurzamingsproject waarin je meerdere stappen combineert.

De aanvraagperiode loopt van 1 juni tot en met 16 oktober 2026. Eén ding om vooraf te weten: je vraagt de subsidie aan voordat je begint met de werkzaamheden of een contract tekent. Dat geeft je mooi de tijd om je plannen rustig op een rij te zetten.

In vier stappen op weg

1. Breng je gebouw in kaart

Maak een overzicht van je budget, het onderhoud dat sowieso nodig is, en de wensen van de mensen die het gebouw gebruiken. Dit overzicht is je vertrekpunt — en het maakt elke volgende keuze makkelijker.

2. Denk in scenario’s

Je hoeft niet alles in één keer te doen. Veel organisaties werken stap voor stap: eerst isolatie, dan installaties, later opwekking. Stichting Nieuw Rotsoord in Utrecht dacht bewust in meerdere scenario’s en combineerde DUMAVA met andere financiering — zo bleef het behapbaar.

3. Schakel op tijd met een adviseur of installateur

Een goede bouwadviseur, installateur of aannemer helpt je een realistische inschatting te maken van tijd en kosten. De Ds. G.H. Kerstenschool in Borssele had haar onderhoudsplan al klaar liggen en kon daardoor snel schakelen toen de subsidie in beeld kwam.

4. Dien je aanvraag in bij RVO

Heb je je plannen helder? Dan check je de actuele voorwaarden en dien je je aanvraag in via RVO. Daar vind je ook precies welke maatregelen onder de regeling vallen.

Handige links om mee te beginnen

• De DUMAVA-regeling bij RVO — alle voorwaarden, bedragen en het aanvraagloket
• Webinar terugkijken — RVO legt in een online sessie uit hoe het aanvraagproces werkt
• Praktijkvoorbeelden op Maatschappelijk-vastgoed.nl — zie hoe scholen, sportclubs en monumenten het aanpakten

Lees ook het interview

RVO-adviseur Randy van Eck deelt zijn ervaring over waar organisaties tegenaan lopen en met welke eerste stap je het beste begint. Lees het hele interview.

Je staat er niet alleen voor

Het mooie van maatschappelijk vastgoed verduurzamen: je bent in goed gezelschap. Steeds meer organisaties zetten stappen, en juist hun ervaringen laten zien wat mogelijk is — waar je begint, en wat het oplevert. Laat je inspireren door de verhalen, en zet vandaag je eerste stap.

→ Bekijk de DUMAVA-regeling bij RVO
→ Lees de praktijkverhalen

Bij Zuidwijk Carrosserieën in Alphen aan den Rijn stond vandaag het vraagstuk rond netcapaciteit centraal. Directeur Sander van Stenis liet zien hoe het familiebedrijf met deze uitdaging omgaat en welke keuzes daarbij zijn gemaakt. Een grotere aansluiting bleek niet mogelijk op korte termijn, waardoor Zuidwijk koos voor een eigen technische oplossing met zonnepanelen, batterijopslag en een Battery Management Systeem (BMS). Daarmee kan de productie doorgaan binnen de beschikbare capaciteit.

Warmte die overblijft – en de vraag wat je ermee kunt

Naast elektriciteit speelde ook warmte een rol. Een buurbedrijf heeft warmte over, maar kan die niet kwijt. De vraag die tijdens het gesprek ontstond was helder:
Kan deze restwarmte worden opgeslagen in de watertank op het terrein en nuttig worden ingezet?

Maarten Sessink (Provincie Zuid-Holland) en wethouder Gert van den Ham (Gemeente Alphen aan den Rijn) dachten mee en noemden dat een energie-gebiedsregisseur kan helpen om te verkennen wat technisch mogelijk is en welke stappen daarbij horen. De eerste lijnen voor vervolgonderzoek liggen daarmee op tafel.

Rondgang door het bedrijf

Na het plenaire deel volgde een rondleiding langs werkplaats, opbouwprocessen en materiaalstromen. Onder leiding van Sander, Christian en Jasper kregen de deelnemers een concreet beeld van hoe Zuidwijk werkt én welke keuzes in de praktijk effect hebben op energiegebruik en capaciteit.

Ontmoeten, uitwisselen, verder denken

De ochtend werd afgesloten met een gezamenlijke lunch van Prins Heerlijk – Ipse de Bruggen. Een prettig moment om door te praten, ervaringen te delen en contacten te verdiepen.

Het bedrijfsbezoek liet zien hoe bedrijven, overheid en netwerk elkaar kunnen versterken. Verbinding in de praktijk: zien wat werkt, vragen delen en samen opties verkennen voor de volgende stap.

Kom op 27 november langs bij Zuidwijk Carrosserieën in Alphen aan den Rijn!
Tijdens dit exclusieve bedrijfsbezoek ontdek je hoe een toonaangevend familiebedrijf omgaat met de uitdagingen van een vol stroomnet. Directeur Sander van Stenis vertelt over de geschiedenis en duurzame ambities van Zuidwijk Carrosserieën, gevolgd door pitches van onder meer de Nationale Duurzame Bedrijven Route, Gemeente Alphen aan den Rijn, het Ministerie van VRO en de provincie Zuid-Holland.

Thema: “Een vol stroomnet? Zo los je het op!”

Aansluitend is er een rondleiding en lunch, met volop gelegenheid om te netwerken.

Praktische informatie
Adres: Tankval 2, 2408 ZC Alphen aan den Rijn
Datum: Donderdag 27 november 2025
Tijd: 10:00 – 13:00

Programma
10:00  Inloop & ontvangst
10:15   Programma
12:00  Lunch & netwerken

Toelichting programma: 
Voor Zuidwijk Carrosserieën was er niet voldoende stroom beschikbaar. Ze hebben daarom zelf oplossingen bedacht om dit probleem op te lossen zodat zij weer door kunnen groeien. Tijdens het bedrijfsbezoek laten zij zien hoe ze dit hebben aangepakt.

Presentaties

• Gemeente Alphen aan den Rijn door wethouder Gert van den Ham
• Nationale Duurzame Bedrijven Route door Dennis van de Ridder
• Provincie Zuid-Holland door Maarten Sessink
• Ministerie van VRO door Irene Bormans
• Zuidwijk Carrosserieën door Sander van Stenis

Rondleiding
Zuidwijk Carrosserieën geeft een rondleiding.

Lunch & netwerken
Inbegrepen

Organisatoren
Dit bedrijfsbezoek wordt mede mogelijk gemaakt door:

 

Aanmelden
Deelname inclusief lunch is gratis. Wil jij erbij zijn? Meld je dan snel aan via onderstaande formulier. 

Aanmelden kan tot 25 november. Vol is vol!

De Duurzame Bedrijven Route was te zien op een opvallende plek: het grote LED-scherm van KoffiePartners, pal langs de A16 in Zwijndrecht. En dat is niet zomaar een scherm – het draait volledig op zonne-energie, opgewekt door 270 zonnepanelen op het dak.

Een week lang waren we daar zichtbaar voor voorbijgangers. En dat zijn er niet weinig: zo’n 150.000 mensen rijden er dagelijks langs. Het scherm biedt ondernemers bovendien een unieke kans om hun duurzame verhaal – net als wij – zichtbaar te maken voor een groot publiek. Dit soort exposure, midden in het hart van de regio, is ideaal voor organisaties die willen uitstralen dat ze werk maken van duurzaamheid.

KoffiePartners is daar zelf een mooi voorbeeld van. Op ons platform delen ze hoe ze hun pand zo duurzaam mogelijk hebben ingericht. De zonnepanelen zorgen niet alleen voor stroom in het hele gebouw, maar ook voor het scherm buiten en hun elektrische auto’s. Binnen zie je energiebesparende installaties, slimme klimaatbeheersing en alleen maar LED-verlichting. Bij de inrichting is gekozen voor hergebruik van materialen, en afval wordt netjes gescheiden en hergebruikt.

Geen ingewikkelde oplossingen, maar gewoon slimme keuzes die je echt wat opleveren. Het laat zien: verduurzamen kan gewoon stap voor stap.

En dat is precies het idee achter de Duurzame Bedrijven Route. We laten bedrijven zien die al bezig zijn – en vertellen wat ze doen, wat het oplevert en hoe jij daar als ondernemer ook iets aan kunt hebben. Geen grote theorieën, maar gewoon échte verhalen uit de praktijk.

Wij zijn een onafhankelijke organisatie, en samen met overheden en partners maken we al die kennis en ervaringen zichtbaar. Zodat meer ondernemers kunnen zeggen: hé, dit zou bij ons ook wel kunnen werken.

👉 Bekijk het verhaal van KoffiePartners of ontdek alle voorbeelden.

Onze website blijft in ontwikkeling! Naast duurzame bedrijven bieden we nu ook een overzicht van maatschappelijk vastgoed dat is verduurzaamd. Scholen, sportaccommodaties, dorpshuizen en andere maatschappelijke gebouwen laten zien welke maatregelen zij hebben genomen, waarom ze deze keuzes maakten en welke effecten dit heeft op energieverbruik, comfort en kostenbesparing.

Waarom is dit relevant? Maatschappelijk vastgoed heeft vaak te maken met specifieke uitdagingen, zoals hoge energiekosten, lange terugverdientijden en het betrekken van verschillende belanghebbenden. Door praktijkvoorbeelden te delen, kunnen beheerders van deze gebouwen leren van elkaar en sneller stappen zetten in duurzaamheid.

Wat is er nieuw op de website?

• Nieuwe voorbeelden van maatschappelijk vastgoed, inclusief ervaringen en behaalde resultaten.
• Verbeterde filterfunctie: selecteer eenvoudig op type gebouw en maatregelen.
• Beter vindbaar via het menu, zodat gebruikers de juiste informatie sneller kunnen vinden.
• Direct contact met beheerders mogelijk: stel vragen of maak een afspraak om meer te leren over hun aanpak.

Bekijk de nieuwe voorbeelden en ontdek hoe maatschappelijk vastgoed wordt verduurzaamd:
👉 duurzamebedrijvenroute.nl/maatschappelijk-vastgoed

Een goed voorbeeld doet volgen. Dat is precies wat de Duurzame Bedrijven Route in 2024 tot een succes maakt. Door inspirerende ondernemers en bedrijven centraal te stellen, geven we anderen het vertrouwen en de motivatie om zelf stappen te zetten op het gebied van duurzaamheid. En dat is precies waarom we met enthousiasme uitkijken naar 2025!

Inspiratie door verbinding
De kracht van de Duurzame Bedrijven Route ligt in het samenbrengen van ervaren en startende ondernemers. Door kennis, ervaringen en concrete praktijkvoorbeelden te delen, ontstaat een krachtige dynamiek. Niet alleen zien ondernemers wat mogelijk is, ze krijgen ook de handvatten om zelf actie te ondernemen.

Dit wordt onderstreept door Yves, Thomas, Jaap en Aart, die het belang van deze verbinding benadrukken. Hun verhalen, samen met de steun van onze landelijke en lokale partners, vormen de ruggengraat van dit initiatief. Lees hun inspirerende quotes op: duurzamebedrijvenroute.nl/quotes.

Blik op 2025
Met een heldere visie bouwen we verder aan de toekomst van de Duurzame Bedrijven Route. Onze ambitie? Nog meer ondernemers inspireren, ondersteunen en verbinden. Samen willen we laten zien dat duurzaamheid niet alleen noodzakelijk is, maar ook vol kansen en mogelijkheden zit. En een goed voorbeeld doet goed volgen.

Bedankt en op naar een duurzame toekomst
We willen alle deelnemende bedrijven, partners en opdrachtgevers bedanken voor hun bijdrage aan het succes van 2024. Jullie inzet maakt het verschil. Samen kijken we uit naar een nog succesvoller 2025.

Fijne feestdagen en een duurzaam, succesvol nieuw jaar gewenst!

Tijdens Duurzame Bedrijven Dagen helpen ondernemers elkaar op weg

Van 15 tot en met 28 november is de tweede landelijke editie van de Duurzame Bedrijven Dagen! Een groot aantal bedrijven nodigt collega-ondernemers uit om in deze periode langs te komen. Niet om producten te verkopen, maar om kennis en ervaringen te delen over het verduurzamen van hun bedrijfspand, terrein of productieproces. Hiermee helpen zij anderen op weg om ook te verduurzamen. Naast bedrijven doen ook maatschappelijke organisaties mee. De start valt samen met de Dag van de Ondernemer op 15 november.

De Duurzame Bedrijven Dagen zijn een unieke kans om in de praktijk ideeën op te doen. In plaats van eindeloos zoeken op internet, gewoon eropuit en in gesprek om te zien en horen wat er zoal mogelijk is. De bedrijven en organisaties die meedoen hebben veel ervaring en vertellen waarom zij (soms zeer innovatieve) keuzes hebben gemaakt, wat het oplevert en hoe het bevalt. Eén van de deelnemers is InSus in Duiven, producent van isolatieplaten. Met een innovatief productieproces en hergebruik van elk restproduct heeft zij flinke stappen gezet om te verduurzamen en te besparen.

Warm samenwerken onder de grond
Een bezoek tijdens de Duurzame Bedrijven Dagen levert nieuwe contacten op en kan ook tot een samenwerking leiden. Een goed voorbeeld van een gezamenlijk initiatief zijn De Hortus Botanicus en H’ART museum in Amsterdam. Zij hebben een gedeelde Warmte-Koude opslagsysteem via een ondergrondse koppeling. Met deze en nog een groot aantal andere maatregelen heeft De Hortus het jaarlijks gasverbruik teruggebracht van 200.000 m3 naar ongeveer 35.000 m3. Dit levert een aanzienlijke kostenbesparing op.

Ingesleten gewoonten doorbreken
Verduurzaming is niet alleen een kwestie van investeringen in nieuwe installaties, maar vaak ook mogelijk zónder investeringen. Met regeltechnische aanpassingen, installatie- of gebouwinstellingen en aanpassing van het gedrag en ingesleten gewoontes is er al een behoorlijke besparing te behalen. Ook dit is een mooi onderwerp om te bespreken tijdens een bezoek met een collega-ondernemer.

Rondleiding of kop koffie
Een bezoek is laagdrempelig en gratis. Ieder gastbedrijf kan zelf bepalen hoe het bezoek eruitziet. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld aansluiten bij een rondleiding of tijdens een kop koffie in het pand meer horen over de duurzame maatregelen. Meer informatie over alle deelnemende bedrijven, hun openingsmomenten en duurzame maatregelen is te vinden op: www.duurzamebedrijvenroute.nl/duurzame-bedrijven-dagen. Bezoekers kunnen zich via deze site ook aanmelden.

Over de Nationale Duurzame Bedrijven Route
De Duurzame Bedrijven Dagen worden georganiseerd door de Nationale Duurzame Bedrijven Route. Dit is een onafhankelijk platform waar bedrijven en organisaties hun ervaringen, tips en vragen over het verduurzamen van hun bedrijf, terrein of bedrijfsproces delen. De Nationale Duurzame Bedrijven Route wordt mogelijk gemaakt door het ministerie van VRO, provincies en gemeenten.