Skip to main content

Artis, Amsterdam

Bedrijfspand Bedrijfsprocessen Milieu Circulariteit Mobiliteit Overig

Het Artisplein is sinds 2014 aangesloten op een warmte-koudeopslag (WKO). Heel ARTIS wordt op termijn aangesloten op een WKO en wordt straks verwarmd met water uit de omringende grachten. In 2020 en 2021 is een aantal dierenverblijven verduurzaamd. Zo zijn de verblijven van de goudwanggibbons en de slingerapen aardgasvrij gemaakt en worden ze duurzaam verwarmd. 

Thema’s

Bedrijfspand

Het Artisplein met het aanliggende ARTIS-Groote Museum, café restaurant de Plantage en ARTIS-Micropia, is sinds 2014 aangesloten op een warmte-koudeopslag (WKO). Heel ARTIS wordt op termijn aangesloten op een WKO en wordt straks verwarmd met water uit de omringende grachten, die in de zomer zo’n 18 graden zijn. Dat warme water wordt ondergronds opgeslagen, en in de winter met warmtepompen naar boven en op temperatuur gebracht. Dit zal, volgens ecologen, mogelijk ook een positief effect hebben op het lokale onderwaterleven in de grachten, omdat het grachtenwater in de zomer dan een paar graden afkoelt. In 2020 en 2021 is een aantal dierenverblijven verduurzaamd. Zo zijn de verblijven van de goudwanggibbons en de slingerapen aardgasvrij gemaakt en worden ze duurzaam verwarmd. Door daarnaast kleinere doelen te behalen, zoals het aanbrengen van tochtflappen, deurdrangers, LED-verlichting, de verwarming lager zetten en ook medewerkers zelf bewuster te maken van de noodzaak van energiereductie, realiseerde ARTIS in 2022 al een gasreductie van meer dan 15 procent. Het gebouw de Volharding uit 1866 is recent duurzaam gerestaureerd, volledig geïsoleerd en nu het eerste rijksmonument met zonnepanelen op het dak. Daarbij is ARTIS-Park een van de weinige plekken in Amsterdam waar het licht nog écht uit gaat ‘s nachts.

Bedrijfs- en productieprocessen & innovaties

Voedselresten zijn er bijna niet meer. In 2022 heeft ARTIS met horecapartner Vermaat een proef gedaan met een slimme weegschaal, om voedselverspilling tegen te gaan. Een sensor leest wat voor soort voedsel wordt weggegooid en de software registreert de hoeveelheid en het type. Op basis daarvan wordt het aanbod aangepast. Ook op andere plekken wordt circulariteit toegepast, zoals in de meubels, kleding en in het winkelaanbod. ARTIS wil haar bezoekers tijdens hun dagje uit inspireren en activeren om duurzame keuzes te maken in wat ze eten. Daarom is de horeca in ARTIS sinds begin 2022 helemaal vegetarisch. De productie van vegetarisch voedsel kost veel minder water en grondstoffen dan die van vlees. De doelstelling is om ook andere dierlijke eiwitten zoveel mogelijk te verminderen. Daarom zijn onze poffertjes bijvoorbeeld gemaakt zonder eieren en melk. Daar proef je niks van!

Milieu

ARTIS gebruikt veel water. De vijvers, de waterpartijen in de dierenverblijven, de planten en de dieren, ze hebben allemaal water nodig. Het regent vaak in Nederland, dus aan regenwater geen gebrek. ARTIS maakt hier goed gebruik van. Op verschillende plekken in de tuin bevinden zich wateropslagtanks die het opgevangen regenwater onder de grond opslaan. Planten en bomen in het park hebben hier extra baat bij omdat, in tegenstelling tot kraanwater, er geen kalk in regenwater zit. ARTIS zal in de komende jaren de nog onbenutte potentie voor meer regenwateropvang verder uitbreiden. Daarnaast wordt het water in de Savanne en het olifantenbassin uit de aanliggende gracht gehaald. De toiletten in het recent opgeleverde ARTIS-Groote Museum worden doorgespoeld met regenwater en in de toekomst willen we grachten- of regenwater in alle sanitaire verblijven toepassen.

Circulariteit

Olifanten poepen wel 100 kilo per dag. ARTIS heeft in samenwerking met vijf studenten van het AMS Institute een duurzaam parkbankje van olifantenpoep ontwikkeld. Het bankje bestaat voor 65% uit olifantenpoep en 35% uit gerecycled plastic. Je kunt zitten op een eerste testbankje in ARTIS-Park met uitzicht op het verblijf van de Aziatische olifanten. Aan het einde van de levensduur neemt de leverancier de planken weer in om ze opnieuw te gebruiken. ARTIS werkt al langere tijd aan oplossingen voor het hergebruik van mest, dat vaak boordevol waardevolle grondstoffen zit. Een deel van de olifantenpoep wordt bijvoorbeeld jaarlijks getransformeerd tot ‘bokashi’. Bokashi is het Japanse woord voor een mix van mest, oersteen, plantenresten en micro-organismen die samen fermenteren tot een bodemverbeteraar. Deze bodemverbeteraar is weer voeding voor de planten in het park, zoals in de eetbare tuin. Overige mest wordt gecomposteerd bij een lokale boer in de buurt van Amsterdam.

Mobiliteit & Transport

Binnen ARTIS-Park wordt gebruik gemaakt van elektrisch vervoer en bakfietsen. Op het naastgelegen parkeerterrein worden laadpalen en een slimme bandenpomp aangeboden. Met een goede bandenspanning wordt bespaard op slijtage, CO2 en brandstof kosten.

Overig

In ARTIS zijn meer dan 300 vrijwilligers betrokken, die onder andere helpen om bezoekers te informeren, evenementen te begeleiden en rondleidingen te geven. Daarnaast werkt ARTIS al meer dan 40 jaar samen met sociaal werkbedrijf Pantar om ARTIS schoon en groen te houden.

Over dit bedrijf

ARTIS is één van de vijf oudste dierentuinen ter wereld. In hartje Amsterdam bestaat dit natuurinstituut sinds 1838. 

ARTIS heeft de ambitie om in 2030 een park zonder ecologische voetafdruk te zijn. Bezoekers wandelen tegen die tijd in een natuurpark dat klimaatpositief is, geen fossiele brandstoffen gebruikt en alle afvalstromen hergebruikt. Een gigantische uitdaging. Door in 2030 klimaatpositief te zijn, laat ARTIS aan haar bezoekers zien dat als ARTIS – met haar monumentale panden, miljoenenbezoek en hoge energievraag – duurzaam kan zijn, het overal mogelijk is. 

De doelen die worden nagestreefd zijn:

ARTIS is in 2030 fossielvrij – ARTIS maakt geen gebruik meer van fossiele brandstoffen voor verwarming en eigen transport, maakt efficiënt gebruik van opwek, opslag en groene stroom en minimaliseert transport met fossiele brandstoffen door partners en bezoekers.
ARTIS is in 2030 vrij van afvalstromen die niet gerecycled worden (restafval

Bedrijfsdetails

Branche: Cultuur en sport
50 – 250 medewerkers
Milieubarometer

Kaart

Stel een vraag