Schipper Bosch, Amersfoort
Het Refläkt-gebouw in Amersfoort was ooit het voormalige hoofdkantoor van Het Zweedse bedrijf Fläkt, wereldwijd koploper in luchtbehandeling en klimaattechniek. Het werd begin jaren zeventig ontworpen als een vooruitstrevend gebouw waarin architectuur, daglicht, ventilatie en gebruikerscomfort één geïntegreerd systeem vormden. Dankzij vergaande prefabricage en slimme klimaatoplossingen liep het gebouw decennia vooruit op zijn tijd.
Na jaren van leegstand kocht Schipper Bosch het gebouw. Refläkt wordt stap voor stap getransformeerd tot een plek voor ondernemers, start-ups en vernieuwers. Stiekem spreken we al over Refläkt- Institute for the Future. Het wordt een plek voor forward thinkers die niet alleen praten over de toekomst, maar eraan bouwen.
Schipper Bosch kiest ervoor om niet alleen te ontwikkelen, maar ook zelf onderdeel te worden van deze nieuwe fase. Ons hoofdkantoor heeft zich dit voorjaar op de vijfde verdieping gevestigd.
Tijdens de verbouwing hebben we bewust voor een low-tech aanpak gekozen: behouden wat goed is, herstellen wat nodig is en alleen toevoegen wat echt waarde toevoegt. Zo laat Refläkt zien dat duurzaamheid soms juist zit in het verlengen van de levensduur van een gebouw en het benutten van de kwaliteiten die er al zijn.
De buitenruimte bij Refläkt is klimaat adaptief ingericht met een diversiteit aan bomen en planten en diverse wadi’s. Regenwater infiltreert in de bodem en wordt lokaal vastgehouden, zodat het landschap zichzelf zoveel mogelijk kan onderhouden.
Duurzaamheid zit voor ons niet alleen in grote gebiedsontwikkelingen, maar ook in de dagelijkse keuzes die we als organisatie maken. We geloven dat veel kleine stappen samen een groot verschil kunnen maken.
Thema’s
Refläkt Amersfoort
Het Refläkt gebouw is een gemeentelijk monument. De verduurzamingsslagen die gemaakt zijn passen bij de oorspronkelijke gedachtegang van het pand. De naam Refläkt is een bewuste knipoog naar het oorspronkelijke Fläktgebouw, maar verwijst ook naar re-use, hergebruik en het opnieuw betekenis geven aan een bestaande plek. We bouwen verder op wat er al was. Er is bewust gekozen voor low-tech bouwen: geen overdaad aan installaties, maar slimme eenvoud. Het gebouw is gasloos gemaakt, de gevel is hersteld en de oorspronkelijke kwaliteiten van licht, lucht en ruimte krijgen opnieuw de ruimte. Zo geven we een bijzonder gebouw een tweede leven.
Het hele gebouw is voorzien van ledverlichting en bewegingsdetectie. Vloerkoeling door warmtepomp op het dak. Warmtebedrijf Amersfoort is onze leverancier van fossielvrije stadsverwarming.
Het dubbelglas uit de jaren ’80 was in feite geen isolatieglas meer, de afdichting was verouderd en vergelijkbaar met gewoon enkel glas. Daarom is alles nu vervangen door HR++ glas. De prefab gevels waren al geïsoleerd. De platen in de kern van het pand hebben nu een nieuwe zwarte gevel gekregen voorzien van isolatie.
Alle dakterrassen zijn ook voorzien van hoogwaardige isolatie.
Op onze eigen verdieping is de industriële basis bewust in het zicht gelaten. We hebben bijvoorbeeld onnodige afwerkingen zoals systeemplafonds achterwege gelaten. De verdiepingen die we verhuren leveren we casco op. Zo bieden we toekomstige huurders de vrijheid om de ruimte volledig naar eigen wens in te delen en voorkomen we onnodig sloopwerk.
We willen graag hittestress tegengaan en de biodiversiteit op ons terrein vergroten. De buitenruimte is dan ook klimaatadaptief ingericht met waterdoorlatend asfalt, bomen, struiken en diverse wadi’s voor opvang van regenwater. Het terrein is niet aangesloten op de riolering en er wordt niet beregend.
De bestaande vijver onder het gebouw functioneert als natuurlijke waterbuffer voor de omgeving. Zo werken we aan een landschap dat zichzelf zoveel mogelijk in stand houdt.
In plaats van te slopen, hebben we het gebouw zoveel mogelijk in ere gehouden.
De verdiepingen die nog niet in gebruik zijn hebben we casco gelaten. Op deze manier kan het later aangepast worden naar functionaliteit en is het niet nodig om materialen weer eruit te halen en weg te gooien.
We kijken kritisch naar hergebruik van materialen en meubilair. Bij de verhuizing naar Refläkt hebben we een groot deel van het bestaande kantoormeubilair meegenomen naar de nieuwe locatie.
Schipper Bosch beschikt over een volledig elektrisch wagenpark. Op ons terrein aan de Uraniumweg 23 zijn 8 dubbele laadpalen aanwezig met load balancing; slimme technologie die automatisch het laadvermogen van een elektrische auto aanpast en zo overbelasting van het stroomnet voorkomt. Voor korte ritten kunnen medewerkers gebruikmaken van diverse leenfietsen en we stimuleren het gebruik van openbaar vervoer en carpoolen.
Voor ons gaat duurzaamheid niet alleen over energie en materialen, maar ook over welzijn en ontmoeting. We vinden een zogenaamd vrijetijdslandschap belangrijk voor het maatschappelijke, menselijke aspect. Daarom investeren we in een aantrekkelijk werklandschap in en rondom Refläkt.
Op de 5e verdieping is een groene binnentuin gerealiseerd. De uitstraling voelt bijna tropisch aan en zorgt voor verwondering. Behalve dat het groen een fijne sfeer creëert, zorgt het ook voor een betere vochtbalans en betere akoestiek doordat de bladeren geluid absorberen.
Bij de inkoop van producten en catering kiezen we waar mogelijk voor duurzame alternatieven en werken we graag samen met lokale ondernemers. Iedere dinsdag lunchen we bijvoorbeeld gezamenlijk met streekproducten van Het Lokaal in Amersfoort. Uiteraard scheiden we ons afval.
Ook in kleine dingen proberen we bewust keuzes te maken. Zo bestaat ons kerstcadeau voor medewerkers vaak uit een duurzame belevenis voor het hele gezin, zoals een museumkaart, een overnachting in een off-grid huisje in een natuurgebied of een tripje maar dan wel met de trein. Niet omdat daarmee de wereld direct verandert, maar omdat we geloven dat duurzaamheid ook gaat over ervaringen, bewustwording en inspiratie.
Maatregelen
Over dit bedrijf
Schipper Bosch is een familiebedrijf. Al ruim 35 jaar ontwikkelen, transformeren en beheren we plekken om te wonen, werken, creëren en ontmoeten. Duurzaamheid zit voor ons niet alleen in techniek of energie, maar vooral in het creëren van blijvende waarde.
Dat zie je bijvoorbeeld terug in Cleantech Park Arnhem (voorheen IPKW), waar we een voormalig industrieterrein transformeerden tot een campus voor bedrijven die werken aan de energie- en circulaire transitie. En in Hof van Duurzaamheid in Amersfoort, waar we kozen voor grootschalige houtbouw, klimaatadaptatie en biodiversiteit als uitgangspunt voor een nieuwe woonomgeving.
