Molen van Sloten, Amsterdam
Molen van Sloten heeft de intentie uitgesproken om de ecologische footprint van de molen te verkleinen. Dit gebeurt niet alleen vanwege gemeentelijk beleid, maar ook vanuit wensen uit de buurt zelf. Om het monument te behouden ziet de stichting in dat onderhoud en verduurzamende maatregelen elkaar niet hoeven uit te sluiten. Daarnaast is het ook gunstig om het energieverbruik omlaag te brengen. Vanwege de stijgende kosten zijn de energielasten verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de vaste lasten. Om een goede financiële basis te hebben ziet de stichting het als een streven om deze vaste lasten laag te houden.
Tips: Ben je als eigenaar van een monument op zoek naar renovatieadvies? Houd rekening met het volgende:
- Een energiescan is geen uitvoeringsplan. Werkzaamheden en kosten worden vaak pas duidelijk in overleg met een aannemer of installateur en komen niet altijd in de scan terug.
- Monumenten vragen om maatwerk. Onvoorziene werkzaamheden kunnen voorkomen, neem daarom een post onvoorzien op in de begroting.
- Houd rekening met lange doorlooptijden voor goedkeuring door de monumentencommissie en voor het aanvragen van subsidies en fondsen.
- Voor monumenten geldt: ‘if you don’t use it, you will lose it’. Zorg voor een passende gebruiksfunctie om leegstand en problemen te voorkomen.
Thema’s
De molen bestaat uit een onderbouw uit 1991 en een molenromp uit 1847, die in 2021 is aangewezen als provinciaal monument. De stichting startte in 2024 met de uitvoering van de verduurzaming, die in verschillende fases plaatsvindt. In de eerste fase zijn de spouwmuren geïsoleerd en zijn de ramen voorzien van monumentenglas en kierdichting. In een vervolgfase zijn vloerverwarming, zonnepanelen en een accu geplaatst. In de laatste fase wil de stichting het verwarmingssysteem volledig vervangen door laagtemperatuurverwarming en warmtepompen. De stichting streeft ernaar om de werkzaamheden medio 2026 gereed te hebben.
Voor de renovatie verbruikte de molen circa 8.000 m³ gas en 13.000 kWh elektriciteit per jaar. Na afronding van de werkzaamheden verwacht de stichting een energiebesparing van 70% en een verlaging van de CO₂-uitstoot met circa 10.000 kg per jaar.
Voor het samenstellen van een eerste energiescan maakte de stichting gebruik van een provinciaal ontzorgingsprogramma. De stichting zag echter al snel in dat het laten uitvoeren van een energiescan en het samenstellen van een renovatieplan twee aparte dingen zijn. Bij de voorbereidende werkzaamheden kwamen namelijk als snel meer vragen naar voren. Kan het dak de extra belasting dragen wanneer je zonnepanelen plaatst? Hoe pak ik de vochtproblemen aan wanneer ik isoleer? Hebben wij mensen in dienst die het uitvoeringsproces kunnen begeleiden? Deze actiepunten en de bijhorende kosten kwamen pas naar voren toen de stichting met een aannemer of installateur in gesprek ging over de uitvoering.
Het financieel sluitend krijgen van het project was dan ook een uitdaging voor de stichting. Om de kosten te drukken namen enkele vrijwilligers de taak op zich om het bouwproces en de uitvoering te begeleiden. Daarnaast schreven enkele leden verschillende fondsen aan en zette andere vrijwilligers inzamelacties op om geld in te zamelen. De stichting houdt daarnaast ook een budget achter de hand voor de onvoorziene kosten. Tot slot houdt de stichting de mogelijkheid voor een verduurzamingslening af te sluiten open om de begroting sluitend te krijgen mocht hier noodzaak toe zijn.
De molen van Sloten maakte gebruik van de subsidieregeling voor duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA). Deze regeling is gericht op het renoveren van maatschappelijk vastgoed, waaronder monumenten, naar de gebouwstandaarden van 2030 en 2050. De regeling vergoedt een percentage van de projectkosten voor maatregelen zoals isolatie en het plaatsen van een warmtepomp, waarbij het principe ‘technisch noodzakelijk’ wordt gehanteerd.
Maatregelen
Over dit bedrijf
De stichting Molen van Sloten beheert de monumentale molen. Het team bestaat uit ongeveer 70 onbezoldigde vrijwilligers, waarbij het ook een werkplek biedt voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De vrijwilligers voeren hierbij verschillende taken uit, waaronder het onderhouden van het gebouw en de tuinen, als organisator, als gids of als kassamedewerker.
Het team bestaat uit circa 70 onbezoldigde vrijwilligers, die onder meer actief zijn in het onderhoud van het gebouw en de tuinen, als gids, organisator of kassamedewerker. Door de molen breed te gebruiken volgt de stichting het principe: ‘if you don’t use it, you will lose it’.
